പൗരാവകാശ രേഖ
പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസിൽ നിന്നും ജനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവ ലഭിക്കാനുള്ള സമയപരിധിയെക്കുറിച്ചുമുള്ള കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഔദ്യോഗിക രേഖയാണ് പൗരാവകാശ രേഖ (Citizen's Charter).
നടുവിൽ പഞ്ചായത്ത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലെ പൗരാവകാശ രേഖയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
1. പൗരാവകാശ രേഖയുടെ ലക്ഷ്യം
- പഞ്ചായത്ത് നൽകുന്ന സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളെ ബോധവാന്മാരാക്കുക.
- സേവനങ്ങളിൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പാക്കുക.
- ഓരോ സേവനവും എത്ര ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കുമെന്ന് നിശ്ചയിക്കുക.
2. പ്രധാന സേവനങ്ങളും സമയപരിധിയും (ഏകദേശ കണക്ക്)
പൗരാവകാശ രേഖ പ്രകാരം പ്രധാന സേവനങ്ങൾ ലഭിക്കുന്ന ഏകദേശ സമയക്രമം താഴെ പറയും വിധമാണ്:
| സേവനം | സമയപരിധി (പ്രവൃത്തി ദിവസങ്ങൾ) |
|---|---|
| ജനന/മരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് | 3 ദിവസം |
| വിവാഹ രജിസ്ട്രേഷൻ | 7 ദിവസം |
| ഉടമസ്ഥാവകാശ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (Ownership) | 3 - 5 ദിവസം |
| റസിഡൻഷ്യൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് | 3 ദിവസം |
| കെട്ടിട നിർമ്മാണ പെർമിറ്റ് | 15 - 30 ദിവസം |
| തൊഴിൽ നികുതി രസീത് | അന്നുതന്നെ |
| പരാതികൾക്കുള്ള മറുപടി | 15 ദിവസം |
3. പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം
സേവനം നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ പൗരന്മാർക്ക് എന്ത് ചെയ്യാമെന്നും ഈ രേഖയിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു:
- ആദ്യഘട്ടത്തിൽ പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിക്ക് പരാതി നൽകാം.
- പരിഹാരമായില്ലെങ്കിൽ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് പെർഫോമൻസ് ഓഡിറ്റ് യൂണിറ്റിനെയോ അല്ലെങ്കിൽ ലോക്കൽ ബോഡി ഒബൗഡ്സ്മാൻ (Local Body Ombudsman) എന്ന സംവിധാനത്തെയോ സമീപിക്കാം.
4. ഈ രേഖ എവിടെ കാണാം?
- പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ്: എല്ലാ പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസുകളുടെയും മുൻഭാഗത്ത് പൗരാവകാശ രേഖ വ്യക്തമായി പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാകും.
- ഓൺലൈൻ: നടുവിൽ പഞ്ചായത്തിന്റെ വെബ്സൈറ്റിലോ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പിന്റെ പോർട്ടലിലോ ഇത് ലഭ്യമാണ്.
5. സേവന അവകാശ നിയമം (Right to Service Act)
പൗരാവകാശ രേഖയുടെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി സർക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന നിയമമാണിത്. ഇതനുസരിച്ച് നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ സേവനം നൽകാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ നിന്നും പിഴ ഈടാക്കാനും പരാതിക്കാരന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.
ചുരുക്കത്തിൽ, പഞ്ചായത്തിലെ ഓരോ പൗരന്റെയും അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു 'വാഗ്ദാന പത്രിക'യാണ് പൗരാവകാശ രേഖ.